الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
406
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
( حرف متحرك ، غير از تاء تأنيث [ در آخر كلمه ] را [ هنگام وقف ] ساكن كن يا [ به شيوه رَوْم ] هنگام وقف ، حركت آن را قصد كن [ و وقف به حركت كن در حالى كه صوت آن را مخفى مىكنى ] يا ضمه را اشمام كن [ يعنى بدون ايجاد صوت ، صرفاً با دو لب به آن اشاره كن ] يا به صورت مشدّد وقف كن . [ اين ضابطه ] براى حرفى است كه همزه يا معتل نباشد و پس [ از حرفى متحرّك ] آيد ؛ يعنى پيش از آن متحرك باشد ] . ) [ 1 / 117 ] وكيع و فريابى از ابى رُزين چنين روايت كردهاند : از على عليه السلام - كه قرشى و عرب و فصيح بود - اين آيه را شنيدم كه اين گونه مىخواند : « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ . اهْدِنَا . . . » و هر دو را رفع مىداد . » « 1 » [ 1 / 118 ] خطيب نيز از ابى رُزين روايت كرده است : « على عليه السلام « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » را با آشكار كردنِ همزه و كشيدن حرف مد و تشديد [ حرف مشدّد ] قرائت كرد . » « 2 » قرائت « اهْدِنَا الصّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » [ 1 / 119 ] حاكم با سند خود به ابو هريره روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » را با صاد قرائت كرد . حاكم گويد : « سند حديث صحيح است . » « 3 » [ 1 / 120 ] سعيد بن منصور ، عبد بن حميد ، بخارى در تاريخ خود و ابن انبارى از ابن عباس روايت كردهاند كه او « اهدنا السراط » ، با سين ، قرائت كرد . « 4 »
--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 37 . ( 2 ) . خطيب ، ج 2 ، ص 370 . ( 3 ) . حاكم ، ج 2 ص 232 . ذهبى در تلخيص ، پس از نقل حديث ، گويد : « در سند ، به سبب ابراهيم بن سليمان ، خدشه وارد است » ، ليك اين اشكال وارد نيست ؛ چرا كه وى از ثقات است و احمد و ابن معين در قول ارجح خودشان ، او را توثيق كردهاند . ( بنگريد به : تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 125 ) . ( 4 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 37 ؛ التاريخ ، ج 2 ، ص 173 .